MỤC LỤC
Trong công tác phòng cháy chữa cháy (PCCC), việc trang bị đầy đủ và đúng quy chuẩn các thiết bị chữa cháy đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Trong đó, họng nước chữa cháy là một trong những thiết bị thiết yếu, góp phần cung cấp nguồn nước dập lửa nhanh chóng khi xảy ra sự cố. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về cấu tạo, cách sử dụng và bảo trì thiết bị này.

1. Họng nước chữa cháy là gì?
Họng nước chữa cháy là thiết bị chuyên dụng trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, có chức năng cung cấp nước để dập tắt đám cháy khi xảy ra sự cố. Thiết bị này thường được lắp đặt cố định tại các khu vực dễ quan sát và tiếp cận như hành lang, cầu thang, sân tòa nhà hoặc vỉa hè, giúp lực lượng chữa cháy nhanh chóng lấy nước và triển khai công tác dập lửa.
Họng nước chữa cháy được chia thành hai loại chính:
Họng nước chữa cháy trong nhà (Indoor fire hydrant): Thường được bố trí bên trong các công trình như tòa nhà, nhà xưởng, trung tâm thương mại… kết nối với hệ thống cấp nước chữa cháy nội bộ.
Họng nước chữa cháy ngoài nhà (Outdoor fire hydrant): Được lắp đặt bên ngoài công trình, kết nối với hệ thống cấp nước thành phố, hỗ trợ lực lượng cứu hỏa khi xử lý các đám cháy lớn từ bên ngoài.
2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của họng nước chữa cháy
- Họng nước chữa cháy được thiết kế với cấu tạo đơn giản nhưng hiệu quả, gồm các bộ phận chính như:
- Van khóa: Dùng để đóng/mở dòng nước khi cần thiết.
- Đầu nối ống mềm: Là vị trí kết nối giữa họng nước và vòi chữa cháy.
- Nắp đậy: Bảo vệ họng nước khỏi bụi bẩn, nước mưa hoặc vật thể lạ.
- Họng cấp nước: Là đường dẫn chính giúp đưa nước từ hệ thống cấp nước đến vòi chữa cháy.
Nguyên lý hoạt động rất dễ hiểu: khi xảy ra sự cố cháy, lực lượng chữa cháy hoặc người đã được huấn luyện sẽ nhanh chóng mở nắp, kết nối vòi chữa cháy vào đầu nối và mở van để nước chảy ra. Nước từ hệ thống cấp nước sẽ được dẫn đến hiện trường thông qua vòi, hỗ trợ công tác dập lửa hiệu quả và kịp thời.
3. Vị trí lắp đặt và quy định kỹ thuật
Vị trí lắp đặt và quy định kỹ thuật của họng nước chữa cháy
Họng nước chữa cháy cần được lắp đặt theo đúng quy định để đảm bảo khả năng tiếp cận và sử dụng hiệu quả trong trường hợp khẩn cấp. Cụ thể:
Vị trí lắp đặt: Các họng nước phải được bố trí ở những nơi dễ nhìn thấy, dễ tiếp cận, không bị che khuất bởi vật cản. Trong nhà, thường được lắp tại hành lang, gần cầu thang thoát hiểm hoặc cửa ra vào. Ngoài trời, họng nước được đặt tại các vị trí trống, thuận tiện cho xe chữa cháy tiếp cận.
Khoảng cách quy định: Theo quy định hiện hành, khoảng cách giữa các họng nước ngoài nhà không được vượt quá 150 mét. Trong nhà, họng chữa cháy phải đảm bảo bán kính hoạt động để vòi nước có thể vươn tới mọi vị trí trong khu vực bảo vệ.
Tiêu chuẩn kỹ thuật: Họng nước phải tuân thủ các tiêu chuẩn do Bộ Công an ban hành như QCVN 06:2022/BXD và các tiêu chuẩn quốc tế (NFPA, ISO…) về kích thước, áp lực nước, lưu lượng và vật liệu cấu tạo.
Việc lắp đặt đúng kỹ thuật không chỉ giúp phát huy tối đa hiệu quả chữa cháy mà còn là yêu cầu bắt buộc trong công tác nghiệm thu và kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy tại công trình.
4. Cách sử dụng họng nước chữa cháy
Việc sử dụng họng nước chữa cháy đúng cách là yếu tố then chốt để kiểm soát đám cháy kịp thời. Các bước cơ bản khi sử dụng gồm:
- Mở nắp hộp họng nước hoặc nắp bảo vệ (đối với họng ngoài trời).
- Kéo và nối vòi chữa cháy vào đầu nối của họng nước.
- Kéo đầu còn lại của vòi về phía đám cháy, giữ chắc vòi.
- Mở van cấp nước từ từ để điều chỉnh áp lực, sau đó phun nước vào khu vực cháy.
Lưu ý: Người thao tác cần có kiến thức và kỹ năng cơ bản về chữa cháy, tốt nhất là đã được huấn luyện PCCC. Việc tự ý sử dụng trong tình huống không khẩn cấp hoặc không đúng kỹ thuật có thể gây nguy hiểm hoặc làm hỏng thiết bị.
Kết luận
Họng nước chữa cháy đóng vai trò then chốt trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, giúp cung cấp nước kịp thời để khống chế và dập tắt hỏa hoạn, bảo vệ tính mạng và tài sản. Việc hiểu rõ cấu tạo, cách sử dụng, cũng như kiểm tra và bảo trì định kỳ là điều không thể bỏ qua. Chủ đầu tư, đơn vị thi công và ban quản lý các công trình như chung cư, nhà xưởng, văn phòng… cần nghiêm túc thực hiện các quy định về lắp đặt và duy trì hoạt động ổn định của hệ thống PCCC, nhằm đảm bảo an toàn tối đa khi xảy ra sự cố.
> Xem thêm: Quy định cần thiết của lối thoát hiểm an toàn
> Xem thêm: Hàng trăm cơ sở bị đình chỉ hoạt động do không đủ điều kiện phòng cháy

